Inside the “Matchboxes” in the Heart of Saigon: Life in 2.4 Square Meters and Expectations of Revival from the 3,100 Billion Dong Project

Cuộc sống cực kỳ sung túc giữa thành phố tráng lệ.

Những nhà kính thám hiểm và các trung tâm mua sắm thường tạo ra du khách nước ngoài khi đến thăm Thành phố Hồ Chí Minh Đèn Bão. Tuy nhiên, thế giới nói rằng lập tức lùi lại khi bạn Chạy vào một con hẻm nhỏ ở khu Chợ Gà – Chợ Gao. Ở đây, một hoàn toàn khác đang chờ đón bạn. Các trục đường Nguyễn Thái Học, Võ Văn Kiệt và Yersin bao quanh khu vực này. Tại đây, những ngôi nhà “hình hộp diem” hiện có diện tích sinh hoạt chỉ tính bằng centimet.

Khu chợ truyền thống này đã thành công trước năm 1975, đã tái lập kế hoạch sinh thái cho nhiều thế hệ dân tộc. Nhìn từ trên cao, mạng lưới hẻm vô cùng dày đặc và tăm tối. Ánh sáng mặt trời trở nên hiếm hoi, hầu như không xuyên qua được những lớp lang tôn sóng sóng.

Vì các con hẻm quá hẹp, hầu như không đủ chỗ cho một chiếc xe máy, nên cư dân phải chuyển hầu hết các hoạt động hàng ngày ra đường. Họ tận dụng từng tấc đất của đường đi chung để nấu ăn, rửa bát, đậu xe máy và đặt bàn thờ. Trên cao, dây điện như mạng nhện. Tình trạng tồn tại này, kết hợp với cơ sở hạ tầng xuống mức độ nguy hiểm, tạo ra khu vực luôn trong tình trạng báo động đỏ về an toàn cháy nổ.

Hầu như mọi khía cạnh của cuộc sống thường nhật đều diễn ra ngay trên những con phố lộ thiên. (Nguồn ảnh: Di Anh/Kenh14.vn)

Cô Minh Thảo, một dân địa phương, đang chấp nhận những bóng tối của khu vực. (Nguồn ảnh: Di Anh/Kenh14.vn)

Một “căn phòng” chật chội, ngạt thở, hầu như không đủ phòng để nghỉ yên. (Nguồn ảnh: Di Anh/Kenh14.vn)

Sinh tồn trong không gian có kích thước bằng centimet

Hãy tưởng tượng một ngôi nhà chỉ rộng 1,2 mét và dài 2 mét, tương thích với diện tích của một chiếc Chiếc Giường Nệm. Đó là thực tế mà gia đình bà Minh Thảo phải đối mặt mỗi ngày. Ngôi nhà của bà chỉ rộng 1,2 mét và dài 2 mét, nhưng lại là nơi sinh sống của một gia đình rất đông người.

Do không gian quá kiệt, gia đình không thể mua đồ gia dụng. Ít chí họ còn phải để giá bát đĩa ở ngoài hẻm. Mỗi khi có thành viên nào kết thúc, họ đều phải chuyển ra bên ngoài và thuê phòng ở nơi khác. Sống chung với nhau đơn giản là không có chút không gian nào để viết.

Chỉ cách đó vài bước chân, gia đình bà Ngọc Thọ gồm có bảy hay tám người cũng đã học cách sinh tồn. Họ xoay xở với không chật hẹp bằng cách thay đổi cách ngủ. Họ nấu nướng và thực hiện mọi hoạt động hàng ngày trên đường phố. Họ đã sống ở đây từ đời ông cố. Mặc dù đã quen với điều đó, nhưng khó khăn vẫn không thể so sánh được. Mỗi tầng nhà chỉ đủ chỗ cho người thẳng.

Trong mùa mưa, cuộc sống càng trở nên bấp bênh hơn. Nước lũ tràn vào nhà họ, mang theo bùn, côn trùng và chuột. Đối với họ, một ngôi nhà thực sự từ lâu đã là một thứ xa xỉ.

Cô Ngọc Thọ, một người phụ nữ gắn bó với thực tế khắc nghiệt của khu phố. (Nguồn ảnh: Di Anh / Kenh14.vn)

Một gian hàng nhỏ chất đầy dụng cụ bán hàng, là kế sinh nhai của những người bán hàng tại chợ. (Nguồn ảnh: Di Anh / Kenh14.vn)

Giải pháp 3.100 tỷ đồng cho vấn đề “vùng đất vàng”

Tình trạng xuống cấp của các khu dân cư ngay trung tâm thành phố luôn là vấn đề nan giải đối với các nhà quy hoạch đô thị Việt Nam. Để giải quyết tình trạng này, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đang nghiên cứu một kế hoạch. Họ muốn quy hoạch đồng bộ khu vực Chợ Gà – Chợ Gao cùng với khu tứ giác Mã Lăng lân cận để cải tạo cảnh quan và nâng cao đời sống.

Những căn gác xép nhỏ hẹp, chỉ đủ chỗ cho 1 hoặc 2 người nằm. (Nguồn ảnh: Di Anh / Kenh14.vn)

Theo đề xuất, chính quyền dự kiến ​​sẽ triển khai dự án quy mô lớn này theo mô hình hợp tác công tư sử dụng hợp đồng Xây dựng-Chuyển giao (BT). Thành phố sẽ tài trợ dự án bằng nguồn vốn đất đai và ngân sách nhà nước, bao phủ khu vực quy hoạch rộng hơn 4 hecta.

Dự án cải tạo cần vốn đầu tư ước tính khoảng 3.100 tỷ đồng. Con số này chưa bao gồm chi phí bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tái định cư cho khoảng 238 hộ gia đình bị ảnh hưởng và hơn 220 gian hàng chợ. Để hỗ trợ người dân và giúp họ không bị đẩy ra rìa xã hội, dự án dành khoảng 1.100 tỷ đồng cho nhà ở xã hội. Dự án ưu tiên tái định cư tại chỗ để người dân có thể ở gần trung tâm thành phố.

Đứng trước ngã ba đường: Hối tiếc về quá khứ hay đón nhận tương lai?

Cô Nguyễn Thị Bông đang thực hiện các hoạt động thường nhật trong khu chợ nhộn nhịp. (Nguồn ảnh: Di Anh / Kenh14.vn)

Thông tin về kế hoạch cải tạo đô thị nhanh chóng trở thành chủ đề được bàn tán sôi nổi nhất tại các quán trà đá ở lối vào các con hẻm. Đối với hầu hết cư dân, kế hoạch này giống như một chiếc phao cứu sinh giúp họ thoát khỏi cuộc sống trì trệ kéo dài hàng thập kỷ.

Cô Minh Thảo tâm sự rằng cô hy vọng chính quyền sẽ sớm giải tỏa khu vực này. Cô muốn chuyển đến nơi khác và sống một cuộc sống tử tế hơn. Cô nhận xét rằng mọi người khó tin cô sống ở Quận 1. Ngôi nhà của cô quá nhỏ so với vị trí trung tâm của thành phố giàu nhất cả nước.

Tuy nhiên, cùng với sự phấn khích này là những lo lắng sâu sắc về sinh kế. Hầu hết cư dân là những người lao động nghèo. Thu nhập của họ hoàn toàn phụ thuộc vào hoạt động bán lẻ tại khu chợ cổ. Việc chuyển đổi đồng nghĩa với việc họ phải xây dựng lại kế hoạch mạng lưới mạng của mình từ đầu.

Do đó, họ rất mong muốn có một cuốn sách bồi thường và tái sinh công bằng để nhanh chóng ổn định cuộc sống. Bà Nguyễn Thị Bông tuyên bố rằng người dân không yêu cầu một cuộc sống xa hoa. Họ chỉ mong nhận được khoản bồi thường công bằng để bảo vệ các quyền cơ bản tiếp theo và tiếp tục công việc kinh doanh sau khi tái định cư.

Phần kết luận

Khi thành phố đưa ra hoạt động siêu dự án có giá trị 3.100 tỷ đồng, bản đồ trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh sẽ xóa dấu vết quá khứ. Một không gian kiến ​​trúc hiện đại, văn minh sẽ thay thế vị trí đó.

Nhưng vượt lên trên những con số kinh tế hay những khối nhà bê tông, giá trị lớn nhất của cuộc cải cách đô thị này đang ở việc khôi phục sản phẩm giá cho người dân. Nó mang lại chất lượng cuộc sống đích thực cho những người sống trong những không gian rộng 2,4 mét vuông này. Họ đã dành cả cuộc đời để sở hữu một phần linh hồn xưa của Sài Gòn.